«Λειτουργικός αλκοολικός»: όταν όλα πάνε καλά, εκτός από ένα

Η δουλειά πάει καλά και κανείς δεν παραπονιέται. Το βραδινό ποτό όμως έχει πια δικούς του κανόνες. Τα σημάδια λένε περισσότερα από την ταμπέλα.

Από την ομάδα του apex/rtisi online · 25 Οκτωβρίου 2026

Ίσως έγραψες «λειτουργικός αλκοολικός» στο κινητό, αργά, με το ποτήρι δίπλα σου. Ίσως το άκουσες κάπου και σου κόλλησε.

Η ζωή σου συνεχίζει κανονικά. Στη δουλειά σε υπολογίζουν. Οι λογαριασμοί πληρώνονται στην ώρα τους. Κανείς δεν σου έχει πει τίποτα.

Κάθε βράδυ όμως, γύρω στις εννιά, βγαίνει το μπουκάλι. Ένα ποτήρι για να κλείσει η μέρα. Μετά άλλο ένα. Το πρωί κάνεις ένα ντους και ξεκινάς ξανά.

Όλα πάνε καλά. Εκτός από ένα.

Τι σημαίνει «λειτουργικός αλκοολικός»

Δεν είναι ιατρικός όρος. Οι γιατροί μιλούν για «διαταραχή χρήσης αλκοόλ». Μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή. Δεν είναι διακόπτης που ανάβει ή σβήνει. Είναι μια γραμμή με πολλά σημεία.

Μια μεγάλη αμερικανική έρευνα κοίταξε ανθρώπους με εξάρτηση από το αλκοόλ. Τους χώρισε σε πέντε τύπους. Τον έναν τον ονόμασε «λειτουργικό». Ήταν άνθρωποι γύρω στα σαράντα, οι περισσότεροι με σταθερή δουλειά. Πολλοί ήταν παντρεμένοι. Λίγοι είχαν ζητήσει ποτέ βοήθεια.

Εμείς δεν βάζουμε ταμπέλες σε ανθρώπους. Ούτε το αμερικανικό ινστιτούτο για το αλκοόλ: προτείνει να μη λέμε κανέναν «αλκοολικό». Η ταμπέλα κρατάει πολλούς μακριά από τη βοήθεια. Γι' αυτό εδώ μιλάμε για συνήθειες, όχι για ανθρώπους.

Τα σημάδια όταν η ζωή συνεχίζει κανονικά

Το ποτό για να ξεσκάσεις. Δεν πίνεις για να μεθύσεις. Πίνεις για να πέσουν οι ώμοι. Η μέρα δεν κλείνει χωρίς αυτό το ποτήρι. Και πράγματι, για λίγο ηρεμείς. Ο εγκέφαλος όμως προσαρμόζεται γρήγορα. Όταν το αλκοόλ φεύγει, μπορεί να νιώσεις πιο ανήσυχος απ' ό,τι πριν πιεις. Έτσι, το επόμενο βράδυ, το ποτήρι μοιάζει ακόμα πιο απαραίτητο.

Οι κανόνες. Ποτέ πριν από τις οκτώ. Μόνο κρασί, όχι σκληρά. Ποτέ μόνος. Ποτέ από Δευτέρα ως Πέμπτη. Ένας κανόνας μπαίνει εκεί που κάτι θέλει έλεγχο. Κι όταν σπάει, ξαναγράφεται λίγο πιο χαλαρός. Οι γιατροί κοιτάζουν κάτι πιο απλό από τους κανόνες. Πίνεις περισσότερο ή πιο πολλή ώρα απ' όσο σκόπευες; Θέλεις να το μειώσεις και δεν κρατάει;

Η ανοχή. Παλιά δύο ποτήρια σε ζάλιζαν. Πια χρειάζεσαι τέσσερα για το ίδιο. Το «σηκώνω πολύ» ακούγεται σαν προσόν. Στη λίστα των γιατρών είναι σημάδι. Λέγεται ανοχή: το σώμα συνήθισε και ζητά περισσότερο.

Το κρύψιμο. Όταν σε ρωτούν, λες λιγότερα απ' όσα πίνεις. Στον γιατρό, στον σύντροφο, ακόμα και στον εαυτό σου. Προσέχεις τι θα φανεί και τι όχι. Ό,τι κρύβουμε, συνήθως μας βαραίνει. Οι ενοχές μετά το ποτό είναι κι αυτές σημάδι. Το ίδιο κι όταν οι δικοί σου ανησυχούν για το πόσο πίνεις.

Η δουλειά ως απόδειξη, και η διπλή ζωή

Η λέξη «λειτουργικός» έχει μια παγίδα. Ακούγεται σαν άλλοθι: αφού λειτουργώ, είμαι εντάξει. Η δουλειά πάει καλά, άρα όλα πάνε καλά. Είναι το πιο δυνατό σου επιχείρημα. Γι' αυτό αξίζει να το κοιτάξεις πιο προσεκτικά.

Οι γιατροί κοιτάζουν έντεκα σημάδια. Μόνο τρία αφορούν τη δουλειά, το σπίτι και τους ανθρώπους σου. Τα περισσότερα από τα άλλα γίνονται μέσα σου, εκεί που δεν βλέπει κανείς. Το γράψαμε πιο αναλυτικά στο «Ο χειρότερος που ξέρεις». Το ότι αποδίδεις δεν απαντά στην ερώτηση. Απλώς τη μεταθέτει.

Υπάρχει και κάτι που δεν μπαίνει σε καμία λίστα. Στις εννιά το πρωί λύνεις τα προβλήματα όλων. Στις έντεκα το βράδυ κάθεσαι μόνος στην κουζίνα, με το τρίτο ποτήρι. Οι δύο εικόνες δεν συναντιούνται ποτέ. Το να τις κρατάς χωριστά θέλει δουλειά. Τι είπες, σε ποιον, πόσα ήπιες, τι θυμάσαι. Αυτή η δεύτερη δουλειά δεν έχει ωράριο. Και κουράζει περισσότερο απ' όσο παραδέχεσαι.

Η ερώτηση που λέει περισσότερα από την ταμπέλα

Η ταμπέλα ρωτάει «είμαι ή δεν είμαι;». Δύσκολα βγαίνει τίμια απάντηση σε αυτό. Μια πιο χρήσιμη ερώτηση είναι άλλη: τι κάνει το ποτό για σένα;

Ίσως απαντάς «με ηρεμεί», «με κοιμίζει», «με βγάζει από τη μέρα». Τότε το ποτό δουλεύει σαν φάρμακο. Ένα φάρμακο που παίρνεις κάθε βράδυ, χωρίς συνταγή, αξίζει μια δεύτερη ματιά.

Τι βοηθάει

Δεν χρειάζεται να έχεις αποφασίσει τίποτα. Ένα πρώτο βήμα: κοίτα τη δική σου μέρα, χωρίς σύγκριση με κανέναν. Πότε πίνεις, πόσο, και τι νιώθεις λίγο πριν. Αυτό το «λίγο πριν» λέει συνήθως τα περισσότερα.

Βοηθάει και να το πεις σε κάποιον που δεν θα σε κρίνει. Εμείς δουλεύουμε online, με ψυχολόγους και ανθρώπους που το έζησαν οι ίδιοι. Η πρώτη συνάντηση κρατάει 50 λεπτά, μέσω βίντεο. Μιλάς από όπου είσαι, με όποιο όνομα θέλεις, με εχεμύθεια. Δεν σου κολλάμε ταμπέλα. Κοιτάμε μαζί τι θέση έχει το ποτό στη ζωή σου. Και τι θέλεις εσύ να κάνεις με αυτό.

Αν πίνεις πολύ και κάθε μέρα, μην το κόψεις απότομα μόνος σου. Μπορεί να είναι επικίνδυνο, γι' αυτό μίλα πρώτα με γιατρό. Αν κάποιος κινδυνεύει αυτή τη στιγμή, κάλεσε το 166 ή το 112.